[Madera] owoc kolarski

"To jedno z trzech najlepszych muzeów bananów, jakie kiedykolwiek odwiedziłem" przeczytaliśmy w internetowej recenzji i 1. zakochałam się w tej recenzji po uszy, a nawet po górę skórki od banana 2. postanowiłam sprawdzić. Okazało się, że zdecydowanie jest w top 2 odwiedzonych przeze mnie muzeów bananowych, ale uczciwie jest też w dwójce najgorszych, zaraz obok Casa del Plátano z teneryfskiego Icod de los Vinos.

bananowiec jaki jest każdy widzi

etap #0

etap #1

etap #2

Ponieważ żyjemy w ciekawych czasach, a ja ostatnio mam mniej blogowej energii poprosiłam AI o garść bananowych ciekawostek i to AI jest autorem dzisiejszego posta!

• bananowiec to nie drzewo: To gigantyczna bylina (roślina zielna). Jego "pień" nie jest z drewna, lecz z ciasno owiniętych liści.

• banan to jagoda: Botanicy klasyfikują banany jako jagody, ponieważ powstają z jednego zalążni i mają mięsistą ściankę. Dla kontrastu – truskawka jagodą nie jest.

• banany rosną "do góry nogami": Banany są skomplikowane - początkowo rosną w dół, pod ciężarem własnym i całej kiści. Jednak w pewnym momencie hormon wzrostu (auxina) zaczyna reagować na siłę ciążenia. Zamiast dalej zwisać, owoc zaczyna wyginać się przeciwko grawitacji. To geotropizm ujemny. Ponieważ owoc próbuje "odbić" w górę, będąc jednocześnie przymocowanym do ciężkiej, zwisającej kiści, musi się wygiąć. Tak powstaje ten ikoniczny łuk.

• banany są lekko radioaktywne: Zawierają izotop potasu-40. Istnieje nawet nieformalna jednostka dawki promieniowania zwana BED (Banana Equivalent Dose). Spokojnie – trzeba byłoby zjeść naraz około dziesięciu milionów bananów, aby nabawić się choroby popromiennej.

• najbardziej popularna odmiana banana jest zagrożona: Obecnie jemy głównie odmianę Cavendish. Jest ona jednak genetycznym klonem, co oznacza, że jedna choroba może zniszczyć światowe uprawy, ponieważ rośliny nie mają różnorodności genetycznej, by się bronić.

• banany przyspieszają proces dojrzewania: Jeśli chcesz, aby inne owoce (np. awokado) szybciej dojrzały, połóż je obok bananów. Te wydzielają etylen – gazowy hormon roślinny, który przyspiesza proces dojrzewania.

• skórka banana przynosi ukojenie: Wewnętrzna strona skórki banana może pomóc złagodzić swędzenie po ukąszeniu komara lub uśmierzyć ból po oparzeniu pokrzywą.

• banany nie mają nasion: Te małe czarne kropki w środku to pozostałości po nasionach. Komercyjne banany są sterylne i rozmnaża się je poprzez odrosty.

dużo naszych na Maderze, dużo

piwo bananowe - niestety tylko z kija; do Piotrka zamiast w butelce
przyjechało zatem w rowerowym bidonie ;)

jest bananowe piwo, jest też bananowe coś mocniejszego

reklama dźwignią handlu

[Nowy Sącz] cztery pory roku

W 2025 wpadł tylko jeden post z Nowego Sącza, mimo że byłam w nim osiem razy - powoli traktuję to miejsce jak drugi dom i czuję się tam tak naturalnie, że nawet nie myślę o tym, żeby o nim pisać - dlatego będzie jeszcze raz, sylwestrowo, porządnie; chociaż nudno - bo tylko rowerowo - krajobrazowo.

WIOSNA

LATO

JESIEŃ

ZIMA

[Madera] najlepsze imprezy są w kościele (o szóstej rano)

Od 15. grudnia Maderczycy czekają na święta. Bardzo radośnie czekają, bardzo głośno i od samego rana. Skoro i tak budzą nas "oficjalne" kościelne fajerwerki o 6:20 (!!!!!), a i wcześniej (!!!!!!!) latają takie nieoficjalne, to pomyśleliśmy, że warto się tematemzainteresować bliżej. 

I faktycznie o 6 pod kościołem stoi chyba całe miasteczko. Ludzie wylewają się z ciasnej bryły świątyni i okupują miejsca pod choinkami, ścianami budynku, w ogródku (otwartych już) kawiarni i barze. Przez pierwszy kwadrans wydają się być umiarkowanie zainteresowani tym co dzieje się w środku. Rozmawiają, piją - kawę bądź napoje procentowe (w końcu nie wiem dla ilu z nich dzień się zaczyna, a dla ilu kończy), plotkują, śmieją, po prostu cieszą się na swój widok. Przy aptecznej witrynie leży stos instrumentów i właśnie kwadrans po szóstej, orkiestra podrywa się znad szklanek ("teraz myyyyyyy") i biegnie na łeb na szyję po swoje, chwyta, wpada do kościoła. Jedna piosenka, wychodzą, odkładają sprzęt, jestem trochę rozczarowana - tyle hałasu o nic? Pocieszam się kanapką z mięsem (trzy euro od lokalnych gospodyń) i gorącym kakao (0.80 euro), kiedy słyszę muzykę - a potem już bardzo dużo muzyki, fajerwerków, śpiewów, szczekających psów. Wszyscy się bawią, a lokalne gospodynie rozlewają po szociku dla kurażu. Jeszcze nie zdążyło wzejść słońce (dzisiaj o 8:07), a już całe towarzystwo rozeszło się do domów. Następnego dnia powtórka.

godzina szósta rano

godzina pierwsza po południu, przystanek autobusowy

godzina jedenasta wieczorem, ulica w Funchal

godzina jedenasta rano, piekarnia

klasycznie na święta jada się takie wieńce jak powyżej, tylko duże

godzina trzecia po południu, trawnik przy drodze

pochodzący z Wenezueli, ale cieszący się popularnością i na Maderze,
świąteczny pão de jamon, czyli taki makowiec, ale z szynką, oliwkami
i rodzynkami

[Teneryfa] uważaj czego sobie życzysz

Akt I, Okęcie

"Ech, słaba ta pogoda na Maderze, leje cały weekend, szkoda, że nie lecimy jednak na Teneryfę na święta"

Akt II, nad chmurami nad Maderą

"Mówi pilot, pogoda do lądowania jest fatalna, będziemy krążyć i czekać na poprawę, a jak się nie uda, to wylądujemy na lotnisku zapasowym (Tenerife Sur)."

Akt III, Tenerife Sur

"Red alert na lotnisku w Funchal - będzie zamknięte przez trzy dni. Tankujemy i wracamy do Warszawy. Dla tych z państwa, którzy chcą wysiąść i zostać na Teneryfie za kwadrans podjedzie autobus i zabierze was do terminalu."

to pewnie oczywiste, ale nigdy się nad tym nie zastanawiałam.
W Hiszpanii prezenty dają trzej królowie - 6. stycznia. Hiszpańskie kalendarze
adwentowe odliczają zatem czas do... 6. stycznia (6 de enero) od 14. grudnia.

Zatrzymujemy się w Korze Tigot.

dzień można zacząć jeszcze przed wschodem słońca

porozciągać się

spokojnie zjeść śniadanie

pogapić się na ocean

popracować

i znów pogapić się przed siebie

można też wyjść na spacer i zachód słońca obserwować w okolicy